Αρχείο

Posts Tagged ‘1941’

ΛΑΚΩΝΙΑ : » Η μάχη του Κοσμά (27 Ιουλίου 1943) » του Στρατή Κουνιά

Ιουλίου 27, 2013 Σχολιάστε

Πρόλογος

     Μετά την κατάρρευση του μετώπου στην Αλβανία, στις 8 Απριλίου 1941, οι ναζιστές κατέκτησαν τη χώρα μας. Στις 27 Απριλίου οι Γερμανοί μπήκαν στη Αθήνα και στις 28 Απριλίου πέρασαν από την Τρίπολη.
Τέλος Μαΐου 1941 εγκαταστάθηκαν στο Λεωνίδιο περίπου 50 Ιταλοί καραμπινιέροι, στα γύρω χωριά δεν εγκαταστάθηκαν κατακτητές, εκτός από μερικές περιοδείες που έκαναν.
Ο Κώστας Απαλοδήμας, καταγόμενος από τον Κοσμά, ήταν τραπεζικός υπάλληλος στη Θεσσαλονίκη, ήταν παντρεμένος με δύο κόρες. Στα γεγονότα του Μάη 1936, στη γενική απεργία, έγιναν ταραχές στη Θεσσαλονίκη και ο Κώστας Απαλοδήμας, στέλεχος του ΚΚΕ, συνελήφθη από την ασφάλεια Θεσσαλονίκης και αργότερα απολύθηκε από την Τράπεζα όταν έγινε η δικτατορία Μεταξά (4 Αυγούστου 1936)…
Με την έναρξη της κατοχής ο Κ. Απαλοδήμας ήλθε με την οικογένειά του και εγκαταστάθηκε σε Λεωνίδιο-Κοσμά. Από το Φλεβάρη 1943 οι Κ. Απαλοδήμας, Γιώργος Κ. Τζοβάνης, Νίκος Κοζομπόλης και Παν. Μανιταράς ήταν από τους πρωτοπόρους οργανωτές του ΕΑΜ  στο Λεωνίδιο, Κοσμά, Πούλιθρα, Τσιτάλια. .
Στο Λεωνίδιο γνωρίστηκε με το Γιάννη Σαρρή (Σαρρήγιαννη) στο ραφείο του Ηλία Κουβούση, που ήταν μέλος του ΚΚΕ. Ο Σαρρήγιαννης καταγόταν από τα Τσιτάλια, πολέμησε ως έφεδρος ανθυπολοχαγός στον Ελληνο-Ιταλικό πόλεμο 1940-41, είχε επιστρέψει από το μέτωπο και έμενε στο Λεωνίδιο.
Υπεύθυνος του ΕΑΜ Τσιταλίων ορίσθηκε ο Σαρρήγιαννης, που με μια ομάδα 10 περίπου νέων αποτέλεσαν το μυστικό πυρήνα της ΕΠΟΝ. Ανήμερα του Αγίου Γεωργίου 1943 οι νέοι της ΕΠΟΝ Τσιταλίων τραγούδησαν «Στη στεριά δεν ζει το ψάρι κι’ ούτε αητός στην αμμουδιά κ.λπ.».

Επαναστατικό κλίμα στην περιοχή

Στον Κοσμά είχε συγκροτηθεί μια αντάρτικη ομάδα από 10 περίπου άτομα (Κώστας  Απαλοδήμας, Γιάννης Σαρρής (Σαρρήγιαννης), Γιώργος Σταυριανός, Γιάννης Σταυριανός, Γιώργος Κ. Τζοβάνης, Γιώργος Αγγελέτος, Νίκος Αγγελέτος, Πέτρος Ρήγας, Γιώργος Τραϊφόρος, Γιώργος Κουρτέσης, Γιάννης Λαμπράκος και 1-2 ακόμη). Στη γιορτή του προφήτη Ηλία στις 20 Ιουλίου 1943 έκαναν την πρώτη τους δημόσια εμφάνιση. Στρατιωτικός διοικητής ορίσθηκε ο Σαρρήγιαννης και πολιτικός καθοδηγητής (καπετάνιος) ο Κώστας Απαλοδήμας.
Τον Νοέμβρη 1942, οι  Λεβεντάκης, Ντάρμος,Κονταλώνης κ.ά., χτύπησαν τους Ιταλούς που πήγαν για πλιάτσικο στην Αράχωβα (Καρυές), σκότωσαν έναν Έλληνα συνεργάτη τους και μετά ανέβηκαν στο βουνό.
Ήλθαν στον Κοσμά και κρύφτηκαν σε ένα καλύβι, στου Χασάνου, έξω από τον Κοσμά. Στον Κοσμά τότε υπήρχε ΚΟΒΑ του ΚΚΕ και με τους σύντροφους Αραχωβίτες είχαν επαφές.Τα βράδια οι σύντροφοι  Γ. Σταυριανός και Γ. Τζοβάνης τους πήγαιναν φαγητό και ότι άλλο χρειάζονταν.
Στις 28 Απριλίου 1943 έγινε, με αλεξίπτωτα, η πρώτη ρίψη όπλων και πυρομαχικών, από συμμαχικά αεροπλάνα,  στη θέση Μαζαράκι του Κοσμά και στις 20 Μαΐου 1943 έγινε η δεύτερη ρίψη στη θέση Μαλεβός κοντά στον Άγιο Βασίλη. Οι αντάρτες έκρυψαν τα όπλα και τα πυρομαχικά στις σπηλιές.
Οι Ιταλοί γύριζαν τα χωριά, έκαναν πλιάτσικο, λεηλατούσαν, βίαζαν γυναίκες, τρομοκρατούσαν. Ο φασίστας συνταγματάρχης Festoutsio, διοικητής Λακωνίας- Αρκαδίας- Μεσσηνίας, ήταν ο φόβος και ο τρόμος της περιοχής.
Στον Άγιο Βασίλη είχε εγκατασταθεί από τις αρχές Ιουνίου ένας λόχος 180 Ιταλών είχαν κάψει σπίτια και είχαν εκτελέσει τους Γιάννη και Θόδωρο Στρατήγη και τον Ι. Μαρτσουκάκη.
Στις 25 Ιουλίου 1943 είχε ανατραπεί ο Μουσολίνι στην Ιταλία και ανέλαβε πρωθυπουργός ο στρατηγός Pietro Bantolio, το ηθικό των Ιταλών στην Ελλάδα ήταν πεσμένο, οι αντάρτες το πληροφορήθηκαν από ένα κρυμμένο ραδιόφωνο.
Το αρχηγείο των ανταρτών πληροφορήθηκε ότι ένας λόχος Ιταλών έρχεται προς τον Κοσμά και δίνει εντολή να κτυπηθούν οι Ιταλοί, είχαν πάρει και 4 πολίτες από το Γεράκι να τους δείξουν το δρόμο.

ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ ΦΑΣΙΣΜΟΣ !  ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ ΦΑΣΙΣΜΟΣ !   ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ ΦΑΣΙΣΜΟΣ ! 

eam

ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ ΦΑΣΙΣΜΟΣ !

Η μάχη του Κοσμά  όπως την περιγράφει ο Σαρρήγιαννης

Ο Σαρρήγιαννης από τις φυλακές της Σπάρτης, που ήταν κρατούμενος, έγραψε στις 15/12/1945 το παρακάτω κείμενο για τη μάχη του Κοσμά:
Βρισκόμαστε στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιούλη του 43. Το αντάρτικο του Πάρνωνα είναι χωρισμένο σε δύο ομάδες και άλλη μια ακόμη που βρίσκεται σε συγκρότηση.
Η μια, η παλαιότερη, μαζί με το αρχηγείο βρίσκεται στη θέση «Κανελάλια», πάνω από την Καρύτσα. Η δεύτερη, κάτω από τη διοίκησή μου και με καθοδηγητή τον Κώστα Απαλοδήμα, βρισκόταν γύρω από  τον Κοσμά. Απαρτιζόταν κυρίως από Κοσμίτες με λίγους Αγιοβασιλιώτες και μερικούς από τα γύρω χωριά, αριθμούσε κοντά 32 άνδρες.
Οι Ιταλοί από το μήνα Μάη αλώνιζαν ολόκληρο τον Πάρνωνα, συνέχιζαν τις σφαγές, το κάψιμο και τις λεηλασίες των χωριών.  Τίποτα δεν σέβονταν οι φασίστες του Ντούτσε: Γριές γυναίκες βιάζονται, σχολεία καίγονται, εκκλησίες λεηλατούνται και ο κόσμος κρύβεται στις σπηλιές.
Ο λαός ζητά επίμονα την τιμωρία τους και στρέφει ανυπόμονα τα μάτια του στα παιδιά του, στους αντάρτες. Το αρχηγείο δίνει εντολές να χτυπηθούν οι Ιταλοί. Μέχρι τώρα μας το απαγόρευαν για να συγκροτηθούμε καλύτερα και να οργανώσουμε την τροφοδοσία μας, που ήταν τόσο φτωχή και σπάνια. Οι αντάρτες πετούν από χαρά, δε βλέπουν την ώρα που θα δώσουν το μάθημα στους κοκορόφτερους. Από μέρες τώρα είμαστε έτοιμοι και παραμονεύουμε.
Τη νύχτα στις 26-27 του Ιούλη παίρνουμε την πληροφορία από τον Βρονταμά, πως το πρωί ο διαβόητος Φεστούτσι θα κινιόταν από το Γεράκι, όπου βρισκόταν, προς Ζούπενα. Επρόκειτο για γνωστό τρομοκράτη Καραμπινιέρο που ήταν διοικητής της Λακωνίας-Αρκαδίας-Μεσσηνίας και καυχιόταν πως είχε πνίξει πολλές και δυνατές επαναστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα…

Advertisements

Σάν σήμερα ο Μανόλης Γλέζος και ο Λάκης Σάντας κατέβασαν την ναζιστική σημαία απο την Ακρόπολη !

Μαΐου 30, 2013 Σχολιάστε

005b

glezos_santas.jpg

 

Στα τέλη Μαΐου του 1941 είχε συμπληρωθεί ένας μήνας από την παράδοση της Αθήνας στους Γερμανούς, που ολοκλήρωναν τις επιχειρήσεις τους στην Ελλάδα με την κατάληψη της Κρήτης. Ο Μανώλης Γλέζος (9/9/1922) και ο Λάκης Σάντας (22/2/1922) ήταν δύο νεαροί φοιτητές, που δάκρυζαν, όπως και χιλιάδες Αθηναίοι, βλέποντας τη γερμανική σβάστικα να κυματίζει στην Ακρόπολη. Το χιτλερικό σύμβολο προκαλούσε την ελληνική υπερηφάνεια. Έπρεπε, λοιπόν, να κατέβει…

Το παράτολμο σχέδιο γεννήθηκε στο μυαλό τους ένα ανοιξιάτικο σούρουπο στο Ζάππειο, καθώς αντίκριζαν την Ακρόπολη και στρώθηκαν στη δουλειά για να το υλοποιήσουν. Πήγαν στην Εθνική Βιβλιοθήκη και διάβασαν ό,τι σχετικό με τον Ιερό Βράχο. Στη Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια ανακάλυψαν όλες τις σπηλιές και τις τρύπες της Ακρόπολης. Γρήγορα, αντιλήφθηκαν ότι η μόνη διαδρομή που έπρεπε να ακολουθήσουν για να μην γίνουν αντιληπτοί από τους γερμανούς φρουρούς ήταν μέσω του Πανδρόσειου Άντρου.

Το πρωί της 30ης Μαΐου 1941, ο Γλέζος και ο Σάντας πληροφορήθηκαν από το ραδιόφωνο ότι η Κρήτη είχε πέσει. Οι Γερμανοί με προκηρύξεις κόμπαζαν για το κατόρθωμά τους. Οι δύο νέοι αποφάσισαν να δράσουν το ίδιο βράδυ. Όπλα δεν είχαν, παρά μόνο ένα φαναράκι κι ένα μαχαίρι. Η ώρα είχε φθάσει 9:30 το βράδυ. Η μικρή φρουρά της Ακρόπολης ήταν μαζεμένη στην είσοδο των Προπυλαίων και διασκέδαζε με νεαρές Ελληνίδες, που πουλούσαν τον ερωτά τους, πίνοντας μπύρες και μεθοκοπώντας.

Με άγνοια κινδύνου, πήδηξαν τα σύρματα, σύρθηκαν ως τη σπηλιά του Πανδρόσειου Άντρου και άρχισαν να σκαρφαλώνουν από τις σκαλωσιές, που είχαν φτιάξει οι αρχαιολόγοι για τις ανασκαφές. Φθάνοντας σε απόσταση ολίγων μέτρων από τον ιστό της σημαίας δεν αντιλήφθηκαν κανένα φρουρό και με γρήγορες κινήσεις κατέβασαν από τον ιστό το μισητό σύμβολο του ναζισμού. Ήταν μία τεράστια σημαία, διαστάσεων 4×2 μ. Είχαν φθάσει πια μεσάνυχτα. Οι δύο «κομάντος» δίπλωσαν και πήραν μαζί τους τη σημαία και ακολουθώντας το ίδιο δρομολόγιο απομακρύνθηκαν από την Ακρόπολη, χωρίς και πάλι να γίνουν αντιληπτοί από τους Γερμανούς, που συνέχιζαν τη διασκέδασή τους.

Με έκπληξη η γερμανική φρουρά αντιλήφθηκε νωρίς το πρωί ότι η σβάστικα έλειπε από τον ιστό. Οι γερμανικές αρχές πανικοβλημένες διέταξαν ανακρίσεις. Μόλις στις 11 το πρωί ανάρτησαν μια νέα σημαία στον κενό ιστό.

Γλέζος και Σάντας καταδικάσθηκαν ερήμην σε θάνατο, οι άνδρες της φρουράς εκτελέστηκαν, οι έλληνες διοικητές των αστυνομικών τμημάτων της περιοχής απαλλάχθηκαν από τα καθήκοντά τους, ενώ για τους φύλακες της Ακρόπολης δεν προέκυψε κάποιο ενοχοποιητικό στοιχείο.

Η υποστολή της σβάστικας από την Ακρόπολη αποτέλεσε ουσιαστικά την πρώτη αντιστασιακή πράξη στην κατεχόμενη Αθήνα, μία ενέργεια με συμβολικό χαρακτήρα, αλλά τεράστια απήχηση στο ηθικό των δοκιμαζόμενων Ελλήνων. Το Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς ιδρύθηκαν οι δύο μεγάλες αντιστασιακές οργανώσεις ΕΑΜ και ΕΔΕΣ.

Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ο Μανώλης Γλέζος συνελήφθη τρεις φορές από τους Γερμανούς, φυλακίστηκε και κατόρθωσε να δραπετεύσει, ενώ ο Λάκης Σάντας ξέφυγε από τους διώκτες του και κατετάγη στον ΕΛΑΣ.

Πηγή: sansimera.gr

ΘΕΡΣΙΤΗΣ : Εκδήλωση «αντι – ιστορίας» ,Παρασκευή 22/2/13 στις 7μ.μ.

Φεβρουαρίου 22, 2013 Σχολιάστε

Η ιστορική μνήμη είναι αυτή που διεκδικείται –για να συσκοτιστεί- κάθε φορά από τους αφηγητές-νικητές της ιστορίας. Για την περίοδο της Κατοχής-Αντίστασης (1941-1945), παρόλο που αφορά μια ιστορία μόλις 70 χρόνων πίσω, υπάρχει τόση συσκότιση και τόσοι «αχαρτογράφητοι» κοινωνικοί τόποι, που πραγματικά θα μπορούσε να αποτελέσει ένα παράδοξο της «επιστήμης της ιστορίας». Η απάντηση είναι απλή: η ιστορία των αγώνων «από τα κάτω» δεν έχει γραφτεί ποτέ και από καμιά «επιστήμη της ιστορίας» χωρίς ταυτόχρονα να γίνεται απόπειρα να επανασυγκροτηθεί και η ίδια η κοινωνική μνήμη στη βάση της «ιστορικής μεθοδολογίας και των συμπερασμάτων».
Οι κοινωνικές αντιστάσεις της περιόδου ‘41-‘45 βρήκαν μέσα στις επόμενες δεκαετίες πολλούς ιστορικούς αφέντες (αφού εκ των πραγμάτων συνδέθηκαν με την εμφύλια σύγκρουση που τις ακολούθησε): τους χίτες-δοσίλογους νικητές που απαγόρευσαν την «μνήμη» ως εθνικό μίασμα. Αργότερα, η επίσημη κομματική γραμμή όφειλε να λειάνει εκείνες τις μνήμες, εκείνες τις συμπεριφορές, εκείνες τις επιλογές σύμφωνα με τη δική της ιστορική-κομματική ιδιοτέλεια και να εγκολπωθεί ως πολιτικός-φυσικός φορέας όλο το φορτίο των αντιστάσεων εκείνης της περιόδου. Και βεβαίως από τη μεταπολίτευση και μετά (και ιδίως τα πρώτα χρόνια του ΠΑΣΟΚ, με την αναγνώριση της Αντίστασης ως Εθνικής Αντίστασης και την παύση κάθε στιγματισμού των αγωνιστών της) όπου η Αντίσταση άρχισε να συγκροτείται ως ένα νέο εθνικό-ηρωικό αφήγημα.
Και όπως κάθε εθνικό αφήγημα που πρέπει να είναι απλουστευτικό και να παραπέμπει σε στερεότυπα: οι έλληνες πολέμησαν σαν ήρωες και οι ήρωες σαν έλληνες, του έλληνα ο τράχηλος ζυγό δεν υπομένει, η αδάμαστη υπολοχαγός Νατάσα, η πάνδημη αντίσταση του ελληνικού πληθυσμού (με μοναδική εξαίρεση κάτι λίγους Τσολάκογλου, Μπουραντάδες και Ράλληδες) το υψηλό πατριωτικό και ενοποιητικό φρόνημα του ελληνικού λαού, ο Γοργοπόταμος ως σημείο μιας «αυθόρμητης» συνένωσης των ελλήνων αντιστασιακών που οι επίβουλοι ξένοι έβαλαν αργότερα να σκοτωθούν, η παλικαριά και η φυσική ανυποταγή των Ελλήνων …
Τα εθνικά αφηγήματα είναι επιλεκτικά και αποφεύγουν τις ιστορικές δυσκολίες, αποσιωπούν «δυσάρεστες» πτυχές, θάβουν «ακατανόητες» και μη γραμμικές κοινωνικές δυναμικές. Γιατί όχι μόνο οι δοσίλογοι κυβέρνησαν τη χώρα μετά τη νίκη τους στον εμφύλιο αλλά ο δοσιλογισμός και η συνεργασία με τα στρατεύματα κατοχής ήταν διαδεδομένο «σπορ» στον «ηρωικό ελληνικό λαό».  Γιατί ο εμφύλιος στην πραγματικότητα δεν ξεκίνησε το 1945 αλλά στην ουσία η κοινωνική-ταξική πόλωση εκδηλωνόταν σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας από το 1941. Γιατί η Αντίσταση δεν ήταν μόνο αγώνας ενάντια στους κατακτητές αλλά και μια περίοδος ρήξεων και κοινωνικών και ατομικών επανακαθορισμών που καθόρισαν τα μέγιστα τις επόμενες γενιές αντιστάσεων.

Διαβάστε περισσότερα…

Αρέσει σε %d bloggers: